Người xưa đã nghiên cứu và chỉ ra những thiếu sót cần phải tránh của 12 loại “thiên tài”. Dù cho tính tình tốt đẹp tới đâu mà không biết khắc chế những khuyết điểm thì khó thành nghiệp lớn:
1. Người nghiêm túc chính trực, tài năng ở chỗ phân rõ đúng sai, chỉnh đốn sai trái, tuy nhiên lại không mềm mỏng dịu dàng, khích lệ đối phương, hay thiết lập pháp chế bắt người khác phải tuân theo mà lại khó dùng cơ hội khéo léo để xem xét.
2. Người ôn nhu hòa thuận, hiền lành nhân hậu, giỏi ở chỗ nhẫn nhục khoan dung, tuy nhiên lại ít quyết đoán. Người như này có thể tuân thủ đạo thường, khó có thể quyền biến thích nghi.
3. Những người võ dũng hung hãn thì mạnh mẽ khí khái, gan dạ can trường, tuy nhiên thiếu sót ở chỗ không biết kiêng dè. Những người này có thể cùng chung lúc nguy nan, nhưng lại khó có thể giữ được lời hẹn ước tới cùng.
4. Những người cẩn thận tinh tế, tốt ở chỗ thận trọng lo lắng, chu toàn mọi thứ, nhưng lại hay có suy nghĩ sợ hãi. Người như thế có thể bảo mạng toàn thân, nhưng lại khó có thể xác lập được hành vi tiết nghĩa.
5. Những người giỏi biện luận, suy sét sâu sắc sự việc, có năng lực phân tích nhưng lại trôi nổi bất định.
6. Những người rộng rãi bố thí khoáng đạt cho dân chúng, điều tốt là lòng dạ bao la, che phủ rộng lớn, thiếu sót ở chỗ giao du hỗn tạp, giao tiếp tràn lan. Những người này giỏi ở ngoại giao nhưng hạn chế ở việc thực thi quy chế nghiêm túc.
7. Người thanh cao ngay thẳng, liêm chính vô tư tốt ở chỗ tiết kiệm nghiêm túc, cử chỉ trong sạch nghiêm túc, thiếu sót ở chỗ quá cẩn thận lúng túng. ít sự linh động.
8. Người hành động quyết đoán, có chí tiến thủ bay cao bay xa thì sẽ không chịu đứng ở đằng sau mọi người.
9. Người thâm trầm tĩnh lặng, cẩn trọng tỉ mỉ, tài năng ở chỗ tinh vi sâu sắc, nhưng lại chậm chạp trì trệ, khó có thể nắm bắt thời cơ.
10. Người chất phác thẳng thắn lòng dạ trung hậu, mặt tốt là tâm dạ ngoan cường nhưng thẳng thắn tới sỗ sàng, thể hiện nông cạn không sâu sắc. Người này sẽ khiến người khác tin cậy, nhưng khó có thể thuận chiều biến đổi theo thời thế.
11. Người lắm trí nhiều mưu giỏi ở chỗ mưu kế thao lược xảo trá, thiết sót là lưỡng lự nước đôi không quyết đoán, có thể phò tá lương thiện, nhưng không thể cải tà quy chính.
12. Người cương trực cứng rắn có thể chống đỡ vững vàng nhưng hay chuyên quyền cố chấp, khó gần gũi mọi người.
Học có thể khiến con người thành tài, nhưng phẩm chất thì không phải ngày một ngày hai mà tích lũy được, có khi còn được mặt này mất mặc khác. Tuy nhiên nếu hiểu rõ ưu nhược của bản thân để kịp thời điều chỉnh, thì có thể hướng tới được phẩm tính trung dung. Những người trung dung nhìn có vẻ uy nghiêm nhưng khi tiếp xúc lại thấy điềm đạm dịu dàng, thông thái sáng tỏ, biện luận tài ba nhưng lại có thể trầm tư, biến hóa.
Ngoài ra nếu là người quản lý, hiểu được phẩm chất từng người, thấu rõ ưu nhược điểm mới có thể giao đúng người đúng việc, trọng dụng được người tài, đội nhóm mới có thể phát triển, bản thân cũng chứng tỏ mình là người tướng tài ba.
